Hoe zorgen we ervoor dat duurzaam en gezond eten vanzelfsprekender wordt voor én door iedereen? In de nieuwe Route- en kansenkaart “Samen impact maken” brengen Wageningen University & Research en HAS-green academy in opdracht van TKI Agri&Food (samen met TKI Tuinbouw & Uitgangsmaterialen) de belangrijkste belemmeringen én kansen in beeld om de transitie naar een gezondere en duurzamere voedselkeuze en voedselomgeving te versnellen.

Waarom deze Route- en kansenkaart?

De analyse is gestart vanuit de observatie dat er binnen de Kennis- en Innovatie Agenda (KIA) – missie 4D nauwelijks projecten van de grond komen rond gezonde voedselomgevingen en langetermijn consumentengedrag. Terwijl juist daar grote impact te maken is: interventies op individueel gedrag alleen zijn vaak onvoldoende als de omgeving ongezonde en niet-duurzame keuzes blijft stimuleren.

Vier hoofdlijnen: van richting naar versnelling

De Route- en kansenkaart bundelt routes voor korte, middellange en structurele kansen langs vier samenhangende hoofdlijnen: Eigenaarschap, Samenwerking, Instrumentarium en Kennisopbouw. Centraal staat de oproep om te bewegen van losse initiatieven naar een aanpak waarin projecten elkaar versterken, kennis doorstroomt naar toepassing en implementatie, en opschaling vanaf het begin wordt meegenomen.

Wat is er nodig? Vijf concrete aanbevelingen

De publicatie doet een aantal concrete voorstellen om meteen mee aan de slag te gaan. De kern: organiseer samenhang en mandaat, en maak ruimte voor uitvoering.

1. Maak een nationale strategische voedselagenda met duidelijke rollen, verantwoordelijkheden en borging van implementatie en opschaling.
2. Geef één orgaan mandaat en richting om gezondheid en duurzaamheid écht te verbinden (met representatie van o.a. LVVN, VWS, kennisinstellingen, bedrijfsleven en financiers).
3. Werk toe naar langetermijnbeleid via (een) voedselwet(ten), met concrete beleidsopties zoals fiscale prikkels en regulering.
4. Verbind fundingorganisaties zodat projecten elkaar kunnen opvolgen en versterken via thematisch programmeren.
5. Maak instrumenten flexibeler om barrières voor multidisciplinaire samenwerking en doorstroom weg te nemen en sneller tot bruikbare output en implementatie te komen.

Van publicatie naar vervolg: gezamenlijke stap in 2026

De betrokken partijen verkennen inmiddels een vervolg op dit REK-project. Recentelijk is een gezamenlijke bijeenkomst georganiseerd met het REK-team, het bestuur en coördinatieteam van de Roadmap Voeding, Gezondheid en Leefomgeving en andere relevante stakeholders om vervolgstappen te concretiseren. Bijvoorbeeld richting een strategische voedselagenda waarin consumentengedrag en voedselomgeving expliciet zijn meegenomen.

Oproep

TKI Agri&Food nodigt publieke en private partijen, kennisinstellingen en financiers uit om deze Route- en kansenkaart te gebruiken als gedeeld vertrekpunt: maak eigenaarschap expliciet, werk programmatisch samen en investeer in implementatie. Alleen zo ontstaat de samenhang en continuïteit die nodig is om duurzame en gezonde keuzes structureel makkelijker te maken.

De Route- en kansenkaart “Samen impact maken: duurzaam en gezond eten voor & door iedereen” is opgesteld door Wageningen Food & Biobased Research, Wageningen Social & Economic Research en HAS green academy, en gefinancierd door TKI Agri&Food / TKI Tuinbouw & Uitgangsmaterialen.